Η εφηβεία, περίοδος της μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, θεωρείται ως η πλέον θυελλώδης περίοδος στη ζωή του ανθρώπου και χαρακτηρίζεται από σημαντικές και παράλληλες αλλαγές σε σωματικό, συναισθηματικό και νοητικό επίπεδο. Ο έφηβος αναζητά την ταυτότητά του, με την οποία θα πορευτεί στην ενήλικη ζωή και μέσα του δημιουργούνται νέα ερωτηματικά, νέες ανησυχίες αλλά και νέες αξίες.
Αυτή η έντονη εσωτερική αναζήτηση συχνά καθορίζεται και από μια βαθιά αμφιθυμία. Ο έφηβος διεκδικεί με πάθος την αυτονομία του, την ίδια στιγμή που εξαρτάται άμεσα από την οικογένειά του. Θέλει να είναι αυτόνομος, αλλά ταυτόχρονα αναζητά τη σιγουριά και τη στήριξη που παρέχονται από τους γονείς του. Συγκρούεται με τα όρια που τίθενται απ’ τους ενήλικες, αλλά έχει ανάγκη να βλέπει τους γονείς του δυνατούς και σταθερούς, να λειτουργούν ως “δίχτυ ασφαλείας” σε αυτή την κρίσιμη περίοδο της ζωής του.
Ποιος είναι ο στόχος της ψυχοθεραπείας εφήβων;
Στόχος της ψυχοθεραπείας εφήβων είναι να βοηθήσει τον έφηβο να ανακουφιστεί από την εσωτερική σύγκρουση που βιώνει, να ανακαλύψει τον εαυτό του, τις ικανότητές του και πιο ώριμους τρόπους να συνδέεται με τους άλλους ανθρώπους, ενήλικες και συνομηλίκους.
Ποια είναι τα πιο συχνά θέματα της εφηβείας που διαπραγματευόμαστε στη θεραπεία;
- Σχολικό άγχος
- Μείωση σχολικής επίδοσης
- Σχολικός εκφοβισμός
- Επαγγελματικός προσανατολισμός
- Δυσκολίες στη σχέση και στην επικοινωνία με τους γονείς
- Ενδοοικογενειακές συγκρούσεις
- Αντιμετώπιση μιας σημαντικής αλλαγής στην οικογένεια (π.χ. απώλεια αγαπημένου προσώπου, ασθένεια, διαζύγιο γονιών, μετακόμιση)
- Δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους
- Προβλήματα συμπεριφοράς/επιθετικότητα
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Άγχος/ Κρίσεις Πανικού
- Έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις/ Ανάγκη για απομόνωση
- Φοβίες
- Ψυχοσωματικά προβλήματα
- Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση
- Σεξουαλικός προσανατολισμός
- Διατροφικές διαταραχές
- Εθισμός στο διαδίκτυο
Ποια διαδικασία ακολουθείται για την έναρξη της ψυχοθεραπείας εφήβου;
Ένας έφηβος μπορεί να μπει σε θεραπευτική διαδικασία κατόπιν δικής του επιθυμίας, με σκοπό να βοηθηθεί στη διαπραγμάτευση όλων των θεμάτων που αφορούν στην ηλικία του. Απαραίτητη όμως προϋπόθεση για την έναρξη της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας είναι η συναίνεση των γονιών του.
Συγκεκριμένα, η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής: Η πρώτη (κι εάν χρειαστεί περισσότερες) αναγνωριστική συνεδρία πραγματοποιείται με τους γονείς του εφήβου, ώστε να διαπιστωθεί πώς τοποθετούνται, όσον άφορά στο θεραπευτικό αίτημα του παιδιού τους, αλλά και για να αξιολογηθούν οι δυναμικές των σχέσεων ανάμεσα στο γονεϊκό ζευγάρι και μέσα στην οικογένεια.
Στη συνέχεια η ψυχολόγος προτείνει ένα ατομικό ή οικογενειακό πρόγραμμα παρέμβασης, ανάλογα με τις απαιτήσεις του παιδιού και της οικογένειας και το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει, είτε εβδομαδιαίες ατομικές συνεδρίες με τον έφηβο, είτε συνεδρίες οικογενειακής θεραπείας ή συμβουλευτικής γονέων ανά δεκαπενθήμερο.
Στην περίπτωση που επιλεγεί ένα ατομικό θεραπευτικό πλάνο για τον έφηβο, οι γονείς, εφόσον το επιθυμούν, θα ενημερώνονται για την πορεία της θεραπευτικής δουλειάς με το παιδί τους, όμως πάντα διασφαλίζοντας τις λεπτές γραμμές του απορρήτου, όπως ορίζεται στο πλαίσιο της ψυχοθεραπείας εφήβων.